Heb je ooit opgemerkt dat de milieuvriendelijke optie in de supermarkt vaak in het groen is verpakt? En dat ontbijtgranen vaak felrood, oranje en geel zijn? Dat komt omdat groen mensen doet denken aan de natuur, terwijl rood, oranje en geel beelden van voedsel oproepen en mensen een gelukkige en energieke stemming geven.
Goede marketeers weten dat kleuren ons onbewust begeleiden bij aankoopbeslissingen. Dit geldt ook online, of we nu op zoek zijn naar een huidverzorgingsbedrijf, sportkleding of zelfs een online bloemenwinkel: de kleuren van websites helpen om instinctief en onmiddellijk onze mening te vormen.
Daarom is het belangrijk dat de kleuren op jouw site de kwaliteiten van jouw merk en product weerspiegelen. Een manier om ervoor te zorgen dat de juiste kleuren en kleurcombinaties voor jou werken, is door gebruik te maken van kleurentheorie. Hieronder lees je hoe je dat doet.
Wat is kleurentheorie?
Kleurentheorie is een verzameling kennis over hoe kleuren worden gemaakt en hoe ze de stemming en indrukken van mensen beïnvloeden. Kleuren worden besproken in termen van:
- Tint. De overheersende tint of kleur: bijvoorbeeld of het rood, groen, paars, geel, oranje of blauw is.
- Schaduw of tint. Hoe donker of licht de kleur is.
- Chroma of helderheid. Hoe verzadigd een kleur is.
Studies tonen de impact van kleur op emoties (EN). Op basisniveau wordt rood waargenomen als een spannende, sterke kleur. Groen wordt geassocieerd met gezondheid. Blauw roept gevoelens van vertrouwen en kalmte op. Verschillende kleurcombinaties zullen verschillende reacties van klanten oproepen. Kleurharmonie, ook een onderdeel van kleurentheorie, is wanneer een verzameling kleuren esthetisch aantrekkelijk is.
Additieve vs. subtractieve kleurmodellen
Het verschil tussen additieve en subtractieve kleurmodellen kan belangrijk zijn wanneer je ervoor wilt zorgen dat je branding consistent is tussen je website en drukwerk. Hier is wat je moet weten:
- Additief kleurmodel. Het internet (net als televisie en andere elektronisch weergegeven kleuren) gebruikt het RGB (rood, groen, blauw) model, dat bekendstaat als een additief kleurmodel. Een additief model wordt gebruikt in licht producerende elektronica, waarbij kleuren worden geproduceerd door meer golflengten van licht of gekleurd licht toe te voegen. Onze hersenen verwerken bijvoorbeeld de mix van rode en groene lichten als geel omdat onze ogen alleen sensoren hebben voor rode, groene en blauwe golflengtes, dus alle kleuren zijn in onze ogen samengesteld uit die drie kleuren.
- Subtractief kleurmodel. Fysieke kleurafdruk (zoals op papier) gebruikt het CMYK (cyaan, magenta, geel en zwart) kleurmodel, dat bekendstaat als een subtractief kleurmodel. Bij subtractieve kleurmenging worden pigmenten samengevoegd. Aangezien elk pigment dezelfde lichtgolven blijft absorberen, vermindert het toevoegen van extra pigmenten de hoeveelheid licht die terug naar de kijker wordt gereflecteerd.
Aangezien geprinte en elektronisch geproduceerde kleuren verschillende kleurmodellen gebruiken, worden ze gekalibreerd met verschillende kleurcodes. Bijvoorbeeld, de rode kleurcode van Coca-Cola is 244 0 0 op de RGB-schaal (de nullen betekenen geen groen of blauw) en 4 100 95 0 op de CMYK-schaal.

Het kleurenwiel
Het kleurenwiel
Een kleurenwiel is een georganiseerde visuele weergave van kleuren over het spectrum. Alle tinten en schaduwen van kleuren worden aangeduid als het gamut van kleuren op een kleurenwiel. De meeste mensen zijn bekend met het kleurenwiel voor kunst, dat rood, geel en blauw als basiskleuren gebruikt. Dit is het oudste en meest voorkomende kleurenwiel.
De primaire en secundaire kleuren (rood, geel, blauw, groen, paars en oranje) samen met zwart, wit, bruin, roze en grijs vormen de kleurcategorieën, of kleurtermen. In theorie vallen alle kleuren in een van deze basiscategorieën. Met alleen primaire, secundaire en tertiaire kleuren zijn er 12 kleuren op het kleurenwiel.
Primaire kleuren
In een traditioneel kleurenwiel zijn de primaire kleuren rood, geel en blauw. Dit zijn de kleuren die niet kunnen worden gemaakt door andere kleuren te combineren.
Secundaire kleuren
Secundaire kleuren zijn het resultaat van de pure combinatie van twee primaire kleuren. Er zijn er drie: oranje (rood en geel gecombineerd), groen (geel en blauw) en paars (blauw en rood). Elke primaire kleur op het kleurenwiel bevindt zich recht tegenover de secundaire kleur die is samengesteld uit de andere twee primaire kleuren. Met andere woorden, rood staat tegenover groen, geel tegenover paars, en blauw tegenover oranje. Die kleurparen zitten tegenover elkaar op het kleurenwiel en worden complementaire kleuren genoemd.
Tertiaire kleuren
Tertiaire kleuren bevinden zich tussen de primaire en secundaire kleuren. Tussen geel en groen is er bijvoorbeeld geel-groen, en tussen rood en oranje is er rood-oranje. Er zijn zes tertiaire kleuren.
Wat is kleurtemperatuur?
Kleuren worden onderverdeeld in warme en koele kleuren. Warme kleuren worden gedomineerd door rood, oranje en geel, terwijl koele kleuren gerelateerd zijn aan blauw. Neutrale kleuren, zoals grijs en verschillende tinten wit, kunnen warm of koel zijn, afhankelijk van de ondertoon.
Natuurlijk is de warmte en koelte van kleuren ook relatief. Een warme rode kleur neigt meer naar blauw (paars), terwijl een koele rode kleur naar geel neigt, maar beide zouden warm lijken in vergelijking met lichtblauw. Dit is een voorbeeld van gelijktijdig kleurcontrast, wat betekent dat kleuren anders lijken afhankelijk van de kleuren die eromheen staan.
Wat zijn kleurenschema's?
Een kleurenschema is de set kleuren die worden gebruikt voor een specifiek item, of het nu een merk, evenement, kamer of outfit is. Een goed kleurenschema gebruikt een beperkt aantal tinten die harmonieus samenkomen. Sommige kleurenschema's (of paletten) zijn makkelijk te herkennen: Als je bijvoorbeeld in de stad rondloopt op Koningsdag, zie je overal oranje en het rood, wit, blauw van de Nederlandse vlag.
Je kunt een kleurenschema creëren op basis van elke basiskleur. Er zijn zes belangrijke soorten kleurenschema's:
1. Monochromatisch
Zoals de naam al aangeeft, gebruiken monochromatische kleurenschema's één kleur in verschillende tinten. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van donker en lichtblauw in het logo van PayPal.
2. Analoge kleuren
Analoge kleurenschema's gebruiken drie kleuren die naast elkaar liggen op een kleurenwiel, zoals blauw en groen, of roodachtig oranje, oranje en geel-oranje. Het Mastercard-logo gebruikt bijvoorbeeld een heldere rode cirkel en een donkere gele cirkel die overlappen om oranje te maken.
3. Complementair
Complementaire kleurenschema's gebruiken complementaire kleuren, die recht tegenover elkaar liggen op het kleurenwiel. Denk aan kerstdecoraties met hun heldere rode en groene kleurenschema.
4. Triadisch
Triadische kleurenschema's gebruiken drie kleuren die gelijkmatig verdeeld zijn op het kleurenwiel. Dat kan rood, geel en blauw zijn, of roodachtig oranje, groenachtig geel en paarsachtig blauw. Een voorbeeld hiervan is het blauwe pak van Superman, de rode cape en de gele letters.
5. Tetradisch (vierkant of rechthoekig)
Een tetradisch kleurenschema gebruikt vier kleuren. In een vierkant tetradisch schema zijn de kleuren gelijkmatig verdeeld op het kleurenwiel, met 90 graden tussen elke kleur. Voor een rechthoekig tetradisch schema kies je twee analoge kleuren, zoals blauw en blauw-groen, en hun complementen, in dit geval oranje en roodachtig oranje. Het logo van Google, met letters in vet rood, geel, groen of blauw, is een tetradisch kleurenschema.
6. Gesplitst complementair
Dit bevat één basiskleur en vervolgens de twee kleuren aan weerszijden van de complementaire kleur van de basiskleur, dus een gesplitst complementair schema met een basis van paars zou oranje-geel en geel-groen als accentkleuren gebruiken. Het wordt aanbevolen om in dit schema de basiskleur als de dominante kleur te gebruiken en de andere twee als accentkleuren. Het paarse, roze en gele logo van Taco Bell heeft bijvoorbeeld een gesplitst complementair kleurenschema.
Hoe je kleurentheorie voor jouw bedrijf kan gebruiken
De juiste kleuren kiezen voor je website en logo kan consumenten subtiel aanmoedigen om op een bepaalde manier naar je merk te kijken. Zo kun je kleurentheorie voor je bedrijf gebruiken:
Bepaal je boodschap
Bepaal welke boodschap je wilt overbrengen of welke emoties je wilt oproepen met je branding. Wanneer je nadenkt over hoe boodschappen zich vertalen naar kleuren, wees je dan bewust van de connotaties van specifieke kleuren.
Roze en paars zijn historisch gezien kleuren die worden gebruikt om vrouwen aan te spreken, dus een roze website kan de boodschap uitstralen dat jouw bedrijf gericht is op vrouwen. Zo kan een gedempte bruine kleur ook betrouwbaarheid uitstralen op de website van een advocatenkantoor, maar kan het afschrikwekkend zijn voor jouw fysiotherapiepraktijk, terwijl gezonde groene, enthousiaste gele of rustgevende blauwe kleuren misschien geschikter kunnen zijn.
Voer onderzoek uit
Stel een moodboard samen van kleuren waarvan je vindt dat deze je merkwaarden goed weergeven. Kijk naar de kleurenschema's van je concurrenten en zie of er thema's naar voren komen. Hoewel je geen andere merken wilt imiteren, wil je er ook voor zorgen dat rekening houdt met de huidige trends in jouw branche. Je kunt ook de Shopify Theme Store bekijken, die vooraf gebouwde website-indelingen voor jouw online winkel heeft, voor ontwerpinspiratie.
Kies je dominante kleur
Dit is de hoofdkleur die je gebruikt in je merkvisuals, zoals je website en logo. Je dominante kleur is gebaseerd op je merkidentiteit, je onderzoek en je branche. Vraag jezelf af: Roept deze kleur de stemming op waarvan ik wil dat klanten deze met mijn bedrijf associëren? Reflecteert het de energie van mijn bedrijf?
Felrood, dat wordt geassocieerd met hoge energie, zou bijvoorbeeld geschikt kunnen zijn voor een bedrijf dat kinderfeestjes organiseert, aangezien deze kleur ook geassocieerd kan worden met clowns en ballonnen. Felrood kan echter overweldigend zijn voor de praktijk van een cosmetisch chirurg en kan zelfs gevaar suggereren in die context.
Kies je accentkleuren
Met de bovenstaande kleurenschema's als inspiratie kun je het kleurenwiel gebruiken om harmonieuze accentkleuren te vinden of een kleurpalet-generator gebruiken om opties te produceren. Houd er rekening mee dat zelfs de meest complexe kleurenschema's slechts vier kleuren gebruiken en twee of drie van die kleuren beperken tot accenten.
Veelgestelde vragen over kleurentheorie
Wat is kleurharmonie en hoe wordt het bereikt?
Kleurharmonie is wanneer een set kleuren esthetisch aantrekkelijk is. Harmonieuze kleurencombinaties bestaan uit kleuren die proportioneel van elkaar zijn gescheiden op het kleurenwiel, in complementaire of analoge patronen.
Wat is de betekenis van kleurcontrast in kleurentheorie?
Kleurcontrast is hoe verschillend twee kleuren van elkaar zijn. Contrast kan worden bereikt met tint (bijvoorbeeld blauw versus oranje, die tegenover elkaar staan op het kleurenwiel) of met toon (bijvoorbeeld donkere en lichtere kleuren). Zwart en wit zijn een hoog-contrast paar, terwijl lichte en donkere grijzen minder contrast bieden. Voor een adequate webtoegankelijkheid moet je hoge-contrast tekst gebruiken tegen de achtergrond.
Wat zijn enkele fouten die je moet vermijden bij het toepassen van kleurentheorie in ontwerp?
Enkele veelgemaakte fouten die mensen maken bij het toepassen van kleurentheorie in hun bedrijf zijn:
- Meer dan vier kleuren gebruiken of elke kleur evenveel gebruiken.
- Laag-contrast tekst op je website gebruiken. Dit vermindert de leesbaarheid voor gebruikers.
- 100% zwart ergens op je website gebruiken. Dit veroorzaakt vermoeide ogen; donkergrijs is voldoende.
- Kleuren kiezen die niet overeenkomen met de waarden van je merk/type product